Jakie byliny wybrać do ogrodu?
Każdego roku miliony Polaków wybierają się do ogrodu by uczynić swoje miejsce na ziemi jeszcze piękniejszym. Od kilku lat widać powrót do bardziej kolorowych i pachnących roślin wieloletnich jakimi są byliny!
Wtedy jednak pojawia się pytanie: Jakie byliny najlepiej do ogrodu? Dziś odpowiemy na to pytanie i wiele innych. Dowiecie się co to byliny ogrodowe, ile kwitnie latem, ile wiosną. Gdzie dana roślina najlepiej rośnie. Tak aby wasze ogrody kwitły od wczesnej wiosny, do późnej jesieni.
Zapraszamy!
Co to są byliny ogrodowe? Jakie byliny do ogrodu?
Byliny to rośliny, które charakteryzują się długotrwałym okresem życia. Są to zazwyczaj rośliny wieloletnie zielne, które co roku odnawiają swoje części nadziemne, a ich pędy lub liście zazwyczaj obumierają zimą lub na koniec sezonu wegetacyjnego. Byliny przeważnie odróżniają się od jednorocznych i dwuletnich roślin, które żyją tylko przez jeden lub dwa sezony. Ta grupa roślin charakteryzuje się pięknymi kwiatami. Ich uprawa jest zwykle prostsza w porównaniu do innych roślin.
Co brać pod uwagę przy wyborze bylin?
Często w ogrodzie spotykamy się z problemem: mnogość gatunków, który utrudnia nam wybór odpowiednich roślin. Na początek powinniśmy przefiltrować byliny i kwiaty pod względem naszych potrzeb. Nie każdy ogród jest taki sam, i nie każda roślina nadaje się na te same warunki upraw. Aby wybrać odpowiednie byliny kwitnące musisz wziąć pod uwagę:
- Wymagania glebowe
- Wilgotność podłoża
- Nasłonecznienie
- Wysokość docelową roślin
- Kształt i barwa kwiatów jaki ci się najbardziej podobają.
- Mrozoodporność rośliny
- Odporność na np. choroby grzybowe
- Długi okres kwitnienia
Wymagania glebowe Bylin
Dla laika takie pojęcie jak wymagania glebowe bylin może być niezrozumiałe. Natomiast pod tym złowrogo brzmiącym pojęciem kryje się
a) kwasowość gleby – Odczyn (zazwyczaj rośliny preferują glebę lekko kwaśną – podobnie jest z bylinami, pH powinno wynosić ok.6)
b) rodzaj gleby – Czy gleba jest ciężka, zbita i gliniasta czy może piaszczysta i przepuszczalna? Byliny ogrodowe preferują coś pomiędzy. Dla początkujących ogrodników proponuje zakup dedykowanej gleby dla bylin.
Warto pod rośliny używać żyznej gleby, to ona wspomaga obfite kwitnienie bylin!
Wilgotność podłoża, a byliny
Ten punkt łączy się bezpośrednio z rodzajem gleby. Gleby gliniaste będą bardziej podatne na trzymanie wody, w odróżnieniu do gleb piaszczystych. Na bardziej mokre gleby warto zainteresować się takimi bylinami jak: Zawilec japoński, Kosaciec syberyjski, Złocień ogrodowy.
Pod bardziej umiarkowanie wilgotne podłoża proponuję: Jeżówka purpurowa, barwinek pospolity, bluszczyk kurdybanek, rozchodnik okazały, krwawnik pospolity, czy tojeść rozesłana.
Nasłonecznienie – jakie najlepsze dla bylin?
Od słonecznego stanowiska zależy to czy byliny będą kwitły, czy może się przypiekały!
Większość bylin preferuje stanowiska słoneczne – ale nie każda. Byliny do cienistego i półcienistego stanowiska należą: Tawułki japońskie, Parzydła leśne, Hosty, bluszczyk kurdybanek czy Serduszka okazałe.
Jeśli chodzi o rośliny zielne na miejsca nasłonecznione to polecamy takie jak: Jeżówka purpurowa, tojeść rozesłana, rozchodnik okazały, nachyłek wielkokwiatowy, krwawnik pospolity, krwawnik wiązówkowaty i inne kwiaty ogrodowe która znaczna większość preferuje stanowiska słoneczne.
Wysokość bylin – Byliny strukturalne
Podstawą dobrej kompozycji z bylin to różnorodność roślin. Również pod względem wysokościowym. Aby jedne byliny nie przykrywały innych, albo szczytowały nad koronami drzew które dopiero rosną.
Takie byliny często się określa pojęciem: byliny strukturalne.
Termin „byliny strukturalne” często odnosi się do roślin, które posiadają wyraziste, trwałe struktury, które utrzymują się przez większą część roku.
Są często wykorzystywane w ogrodnictwie krajobrazowym, aby nadać ogrodowi trwałą strukturę, nawet w okresach, gdy niektóre rośliny mogą nie być w pełni w fazie wzrostu lub kwitnienia.
Byliny niskie:
Na przykład ogrody skalne kojarzą nam się z niskimi roślinami takimi jak: Nachyłek wielkokwiatowy, barwinek, Astry, czy Orliki. Takie byliny zazwyczaj preferują również miejsca słoneczne. Jesli chodzi o ogrody skalne, to nie spodziewajmy się tam wilgotnego podłoża.
Byliny do ogrodu to również najpiękniejsze byliny na miejsca cieniste takie jak: Fiołek, Ciemiernik, Kokoryczka, świecznica.
Inne ciekawe niskie byliny to: Konwalia majowa ( popularna bylina leśna, trująca, kwitnąca wczesną wiosną, białe kwiaty) Brunery (Bylina która posiada niebieskie kwiaty, świetnie się spisze w miejscach półcienistych) czy Irysy (Bujne kwitnienie, wąskie liście często spotykana w polskich ogrodach)
Byliny Wysokie:
Byliny do ogrodu, który musi się komponować z krzewami i drzewami tak aby go nie przydusiły. Takie rośliny muszą zachwycać w okresie kwitnienia, i zawstydzać inne byliny.
Byliny strukturalne, które pięknie odnajdą się w miejscach cienistych to: Parzydło leśne (Niewielkie wymagania, kwitnie latem, a kończy późną jesienią), Świecznica (białe jej kwiaty również, wytwarza gęste rozety), Krwawnica (Fioletowe kwiaty pojawiające się na szczytach pędów to jej główny atrybut), Lobelia (Jej pędy są czerwone, pięknie pachnie i odnajdzie się w każdym ogrodzie)
Wysokie byliny strukturalne które odnajdą się na stanowiskach słonecznych to: Piwonie (zazwyczaj różowe kwiaty, najlepiej rośnie w miejscach słonecznych osłoniętych od wiatru, niezwykle przyciąga motyle) Jukka karolińska (Kwiaty dzwonkowate, zdobią młode pędy kwiatowe, potrzebuje minimalne składniki pokarmowe), Ostróżki (Odporne na niskie temperatury, byliny kwitnące przez całe lato, potrzebują bardzo słoneczne stanowiska)
Kształt kwiatów
Ile bylin – tyle kształtów kwiatów. Ale omówimy najpopularniejsze i podamy wam przykłady:
- Dzwonkowate – Naparstnica (Niektóre odmiany są dwukolorowe, świetnie rosną na stanowisku słonecznym)
- Okrągłe – Drakiew (Kwiaty niemal okrągłe, Kwitnie całe lato)
- Kłosowe – Przetacznik (Byliny do ogrodu o różnorodnych kolorach, niektóre z ozdobnymi liśćmi)
- Puszyste – Tawułki (Nie sprawdzą się na stanowisku słonecznym, preferują cieniste miejsca, jedne z najpopularniejszych bylin)
Mrozoodporność Bylin
W ogrodzie często spotkamy piękne kwiaty, które niestety nie przezimują tak łatwo w naszym klimacie. Większość bylin bez problemu radzi sobie nawet z największymi przymrozkami, ale podamy wam byliny do ogrodu które nie przezimują w bez odpowiedniego zabezpieczenia:
- Sit spiralny (pokręcone liście pięknie wyglądają, ale nie dadzą sobie rady zimą w ogrodzie)
- Krokosmia (ciekawe czerwone kwiaty, które zachwycają w okresie kwitnienia, niestety pochodzi z Afryki i bez schowania do garażu nie przezimuje w ogrodzie)
- Hakonechloa (Trawiasta bylina, której głównym atutem nie są kwiaty a liście, niestety często lubi przymarznąć)
- Dalie ( Kwiaty które każdy z nas zna – niestety warto je schować do ciemnych pomieszczeń aby mieć pewność że roślina przezimuje)
Odporność na choroby np. Grzybowe Bylin
Byliny z reguły są odporne na choroby, i sporadycznie trzeba im pomagać np. opryskiem. Podamy wam najczęstsze powody dlaczego nasze kwiaty chorują i co zrobić aby się temu przeciwstawić!
- Pleśń – zazwyczaj pojawia się gdy byliny mają zbyt wilgotną glebę. Warto wtedy przesadzić roślinę.
- Grzyby – Zbyt wysoka wilgotność, albo zbyt zacienione miejsce – opryski na grzyby powinny pomóc rośliną.
- Rdzawe plamy (zwłaszcza u traw) – rdzawość traw to popularna choroba – wtedy pomoże oprysk.
- Więdnięcie/skręcanie/karłowatość liści – braki któregoś z mikroelementów w glebie. Albo Roślina rośnie na niewłaściwej glebie, albo trzeba ją nawieść.
Okres kwitnienia bylin
Aby ogród i zieleń mogły zachwycać muszą zachwycać cały rok. Od wczesnej wiosny, do późnej jesieni. Warto więc przygotować się na to.
Poniżej przedstawiamy nasz wybór najlepszych bylin które posegregowaliśmy miesiącami w których kwitną. Każda z tych bylin powinna pojawić się w twoim ogrodzie abyś mógł/mogła cieszyć się pięknymi kwiatami przez cały rok!
Jakie byliny kwitną w marcu?
Ciemierniki – Ciemiernik to bylina o dużych, ciemnozielonych liściach i kłosowatych kwiatostanach. Kwiaty podobne do zawilca – kwitnie od zimy do wczesnej wiosny!
Gęsiówki – Gęsiówka to roślina z rodziny astrowatych, charakteryzująca się jaskrawożółtymi kwiatami, zebranymi w baldachogrona. Rośnie na łąkach i polach. Popularna w ziołolecznictwie ze względu na właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe.
Pierwiosnki – Pierwiosnek to wiosenna bylina o delikatnych, jasnoniebieskich kwiatach, przeważnie pojawiających się przed liśćmi. Rośnie w lasach i na łąkach. Jest jedną z pierwszych roślin kwitnących po zimie, symbolizując nadchodzącą wiosnę.
Miłki -Miłek to roślina z rodziny jaskrowatych, charakteryzująca się kwiatuszkami o żółtym kolorze i delikatnym zapachu. Rośnie na łąkach i pastwiskach. Ma zastosowanie w ziołolecznictwie ze względu na właściwości łagodzące i przeciwzapalne.
Przylaszczki – Przylaszczka to roślina z rodziny fiołkowatych, posiadająca sercowate liście i niebieskofioletowe kwiaty o charakterystycznym kształcie. Rośnie na wilgotnych terenach leśnych.
Wrzośce – Wrzośce to pochodzą z rodziny wrzosowatych, często spotykane na suchych i ubogich glebach. Charakteryzują się drobnymi liśćmi, igiełkowatymi lub łuskowatymi. Kwitną obficie w różnych odcieniach różu, fioletu i białego, tworząc efektowne chude wrzosowiska. Wrzośce są popularne w ogrodnictwie ozdobnym i często występują na obszarach o kwaśnym podłożu.
Krokus – Krokus to roślina cebulowa z rodziny kosaćcowatych, znana ze wiosennego kwitnienia. Jej charakterystyczne kwiaty występują w różnych kolorach, w tym fioletowym, białym, żółtym i pomarańczowym. Krokusy często pojawiają się jako pierwsze wiosenne kwiaty, oznaczając nadejście cieplejszych dni. Są popularne w ogrodach ozdobnych i parkach.
Jakie byliny kwitną w kwietniu?
Fiołki – Fiołek to roślina z rodziny fiołkowatych, charakteryzująca się sercowatymi liśćmi i kolorowymi, często pachnącymi kwiatami. Występuje w różnych odmianach, w –
Niezapominajki – Niezapominajki, znane także jako fiołki polne, to roślina z rodziny fiołkowatych. Charakteryzują się delikatnymi, niebieskimi kwiatami, choć istnieją także odmiany w innych kolorach.
Hiacynty – charakteryzujące się pięknymi, intensywnie pachnącymi kwiatami. Kwiatostany hiacyntów występują w różnych kolorach, takich jak biały, różowy, niebieski czy fioletowy.
Sasanki – Sasanki to wczesnowiosenne kwiaty o intensywnych barwach, dodające uroku ogrodowi.
Smagliczki – Smagliczka, to roślina ceniona w ogrodach ze względu na swoją dekoracyjność i łatwość pielęgnacji. Jej gęste kępy liści i kolorowe kwiaty dodają uroku ogrodowi.
Barwinki – Barwinek to roślina z rodziny barwinkowatych, charakteryzująca się ozdobnymi, zimozielonymi liśćmi i małymi, niebieskimi kwiatami. Jest popularny jako roślina okrywowa w ogrodach i parkach.
Jakie byliny kwitną w maju?
Begonie – Begonia to roślina ozdobne cenione ze względu na atrakcyjne kwiaty i dekoracyjne liście. Dostępne są w wielu odmianach, oferujących różnorodne kształty, kolory i rozmiary. .
Goździki – Goździki to byliny z rodziny goździkowatych, charakteryzujące się pięknymi, intensywnie pachnącymi kwiatami.
Astry – Są dostępne w wielu odmianach, oferujących kwiaty o różnych kształtach i rozmiarach, w tonacjach białego, różowego, czerwonego, fioletowego i niebieskiego.
Konwalie – Charakteryzuje się lancetowatymi liśćmi i białymi kwiatuszkami zebranymi w grona. Konwalia jest rośliną cieniolubną, często spotykaną w lasach i zacienionych miejscach.
Dąbrówki – charakteryzująca się długimi, rozłożystymi pędami i drobnymi, fioletowymi kwiatami zebranymi w kłosy. Rośnie na wilgotnych łąkach i brzegach wód.
Jakie byliny kwitną w czerwcu?
Kocimiętki -Jej liście wydzielają olejki eteryczne, które wywołują u wielu kotów ekscytację i działają pobudzająco. Kocimiętka jest łatwa w uprawie i często stosowana jako roślina ozdobna w ogrodach.
Piwonie – Kwiaty piwonii występują w różnych kształtach i kolorach, w tym białym, różowym, czerwonym i fioletowym. Piwonie są popularne w ogrodach jako rośliny ozdobne, często sadzone jako byliny na rabatach.
Lilie – Kwiaty lilii występują w odcieniach białego, różowego, czerwonego, żółtego oraz pomarańczowego.
Lawendy – Jest powszechnie stosowana w ogrodach, gdzie pełni rolę rośliny ozdobnej, ale również jako roślina ziołowa.
Hosty (Funkie) – Funkie są popularne w ogrodach cienistych, gdzie tworzą gęste kępy liści. Kwiaty funkii są zazwyczaj dzwonkowate.
Jakie byliny rosną w lipcu?
Czosnki – Roślina ta jest stosunkowo łatwa w uprawie i może być uprawiana zarówno w ogrodzie, jak i w doniczkach.
–
Rozchodniki – Jedną z atrakcyjnych cech rozchodników jest ich zdolność do rozmnóżenia się poprzez rozłogi, co sprawia, że tworzą gęste dywany.
Chabry – ą roślinami stosunkowo łatwymi w uprawie, a ich kwitnienie w okresie letnim przyciąga pszczoły i motyle, wspierając różnorodność ekosystemu ogrodu.
Tawułki – Charakteryzują się wysoką tolerancją na różne warunki glebowe i klimatyczne, co sprawia, że są łatwe w pielęgnacji.
Jeżówka purpurowa – Jeżówki to byliny, które są stosunkowo łatwe w uprawie i dobrze znoszą suszę.
Jakie byliny kwitną w sierpniu?
Ostróżki – Ostróżki są łatwe w uprawie, a ich wydłużone kwiatostany nadają się zarówno do ogrodów przydomowych, jak i ogrodów o charakterze bardziej naturalistycznym.
Pysznogłówki – Pysznogłówki są popularne w ogrodach jako rośliny ozdobne, szczególnie na rabatach, w ogrodach przydomowych, czy na kwietnikach balkonowych.
Goździki – powtarzają swoje kwitnienie 🙂
Groszki – Jest ceniony ze względu na swoją dekoracyjność i zdolność do dodania koloru oraz tekstury do ogrodu.
Floksy – Floksy są dostępne w wielu odmianach, zarówno karłowatych, jak i wyższych, co pozwala na różnorodne zastosowania w ogrodach. Są popularne w rabatach, skalniakach czy ogrodach przydomowych.
Co kwitnie we wrześniu? Wrześniowe byliny!
Nagietki – W ogrodach nagietki są często sadzone jako rośliny ozdobne na rabatach, kwietnikach, czy jako rośliny obronne odstraszające owady szkodniki. Są łatwe w uprawie, kwitną obficie i długo, co czyni je atrakcyjnym dodatkiem do ogrodów.
Szałwie – W ogrodach szałwia często pełni funkcję rośliny ozdobnej, zwłaszcza w ogrodach ziołowych czy skalnych. Roślina ta jest łatwa w uprawie, lubi stanowiska słoneczne i suche gleby.
Malwy – Malwa często jest uprawiana jako roślina wieloletnia o wysokich łodygach, choć istnieją również odmiany karłowate. Kwitnie latem, tworząc efektowne kwiatostany.
Dziewanny – Charakteryzuje się dużymi, żółtymi kwiatami i długimi, owłosionymi liśćmi. Roślina ta rośnie dziko na łąkach, skrajach lasów i terenach ruderalnych.
Astry jesienne – Identyczne jak wiosenne, dlatego warto mieć oba 🙂
Jakie byliny kwitną w październiku?
Gailardie – Roślina ta jest ceniona w ogrodach ozdobnych ze względu na swoje atrakcyjne kwitnienie, a także dlatego, że jest stosunkowo łatwa w uprawie.
Krwawniki – Krwawniki są często sadzone w ogrodach ozdobnych, na rabatach, w ogrodach skalnych czy jako ozdoba do wazonu.
Nachyłki – Nachyłki są często sadzone w ogrodach ozdobnych ze względu na swoje efektowne kwitnienie, które przyciągają motyle i pszczoły. Rośliny te są również cenione za swoje właściwości lecznicze.
Dzielżany – Dzielżany są popularne w ogrodach jako rośliny ozdobne, zwłaszcza w ogrodach naturalistycznych czy na rabatach. Kwiatostany dzielżanów bywają różnokolorowe, od białego, poprzez różowy, do fioletowego, co dodaje koloru ogrodowi. Są także cenione za to, że przyciągają owady zapylające.
Podsumowanie
Jeśli przeczytaliście cały artykuł pewnie już wiecie że dobór odpowiedniej rośliny do waszego ogrodu to nie jest bułka z masłem. Wielu z was pewnie myślało że to bez znaczenia, ale źle dobrana bylina może napsuć więcej krwi niż wydaje się na pierwszy rzut oka.
Kiedy już znajdziecie miejsce na nową rabatę bylinową pamiętajcie aby najpierw sprawdzić jaka tam jest gleba, jak pada światło, oraz jak u was jest z mrozami w ogrodzie.
Nie musze mówić że najzimniejszy dzień w roku we Wrocławiu jest zupełnie inny niż w górach. Kiedy te punkty odhaczycie możecie brać się do kompozycji. Pamiętajcie żeby wasze ogrody były piękne cały rok- a co za tym idzie – były różnorodne. Bo nawet zbiór 100 odmian tej samej rośliny nie będzie tak piękny jak 10 naprawdę dobrze dobranych bylin, które będą kwitły cały rok!
Wiktor Dabrówka
Szkółkarz od trzech pokoleń
